Batı dillerinde Ving Tsun olarak da yazılan Wing Chun (Çince:.., pinyin: yong chun;Yale Cantonese:wing cheun ), içeriğindeki silah ve teknikler çeşitli alanlar için uygun olmasına rağmen özellikle silahsız, yakın dövüşü vurgulayan bir Çin savaş sanatı sistemidir.
Tarihçe
Wing Chun dahil bir çok savaş sanatının tarihi köklerinin,öğretmenden öğrenciye yazılı metinden ziyade sözlü olarak iletilmesi sebebiyle,uzun süredir tartışma konusu olan Wing Chun'un oluşumu hakkında farklılık arz eden hikayeler arasından herhangi birini doğrulamak ve açıklığa kavuşturmak zordur. Genellikle ö ğrenciler, tarihçesinden çok sanatın kendisini öğrenmeye odaklandıkları için bu hikayeler abartılıp mitolojik hale getirilmekte ve tarihsel gerçek kolaylıkla kaybolmaktadır. Buna ek olarak, sanatın şecere ve tarihçesini tam olarak saptamak zordur, çünkü tamamı bir anda oluşturulmamış; uygulayanlar, sistemi zaman geçtikçe geliştirmiş ve mükemmelleştirmiş, bu sebep dolayısıyla kesin kökenleri kuşkulu kalmıştır. Gene de her öğrencinin, sanatın ne olduğuna dair fikrini şekillendiren bu tip efsanelerdir ve incelenmeye değerler ; Örneğin, Wing Chun' un dallarının çoğuna ait gelenekler, Wing Chun' un genel olarak kadınlar ve ince yapılı dövüşçüler için tasarlandığını teyit etmektedir.
Teoriler, Wing Chun' un ve diğer Çin dövüş sanatlarının sözel tarihçelerine daha titiz eleştiri metodlarının uygulanmasını veya Wing Chun tekniklerinin özel amaçlarının belirlenerek bu sayede Wing Chun' un kökenlerinin ayırt edilmesini önermektedir. Wing Chun' un, Usta Dr. Leung Jan'ın zamanında bağımsız, üçüncü parti dökümantasyonda görülmeye başlaması, bundan sonraki tarihçesinin belgelere dayanarak doğrulanmasını daha olanaklı kılmaktadır.
Sözel Tarihçeler
Sözel tarihçelerin doğruluğunun tartışma konusu olduğu unutulmamalıdır. Örneğin Yip Man'ın öğrencileri Wİng Chun'un tarihçesi hakkında çeşitli fikirlere sahiptirler.
Yip Man Wing Chun
Wing Chun'un Yip Man dalının sözlü tarihçesi kendi yaratılma tarihi olarak İmparator Kangxi'nin (1662-1722) tahtta olduğu zamanı verir. Henan Shaolin Manastırı'nın Qing güçleri tarafından yok edilmesinden kurtulduktan sonra, Başrahibe Ng Mui, Yunnan ve Sichuan arasındaki sınırda bulunan uzak Daliang dağlarına kaçtı. Bir gün bir yılan ve turna kuşu arasındaki kavgayla karşılaştı. Bu iki hayvan arasındaki kavgayı gözlemleyerek öğrendiklerinden kendine dersler çıkardı ve bunları yeni bir stil yaratmak için kendi Shaolin kung fu bilgisiyle birleştirdi. Ng Mui soya lorunu çoğunlukla Yim Yee'nin tofu dükkanından alırdı. Yim Yee'nin Yim Wing Chun adında yerli bir savaş lordu tarafından evliliğe zorlanan bir kızı vardı. Ng Mui yeni dövüş stilini Wing Chun'a öğretti ve kız bunu lordu uzaklaştırmak için kullandı. Wing Chun sonunda sevdiği adam olan Leung Bok-Chao ile evlendi ve Ng Mui'nin ona aktardığı dövüş tekniklerini kocasına da öğretti. Sonuç olarak ikisi bu yeni stili başkalarına aktarmaya başladılar.
Yiu Kai Wing Chun
Yiu Kai ekolünün sözlü tarihçesi Wing Chun'un yaratılışını bir yüzyıl ileriye, 19.yüzyıl başlarına atar ve Wing Chun'un babasını, Fujian Shaolin Tapınağı'nda zulümden kaçınmak için kızıyla Guangxi'ye kaçan mürit Yim Sei olarak adlandırır. Wing Chun Fujian Shaolin sanatlarını babasından öğrendi ve yılanla turna kuşu arasındaki kavgadan ilham alarak yeni bir stil yarattı. Babası gibi Shaolin müridi olan Leung Bok-Chao ile evlenince yeni dövüş stilini ona da öğretti. Genç çift 1815'de Guandong bölgesinin Zhaoqing şehrine yerleştikten sonra, Wing Chun'un dövüş stilini başkalarına öğretmeye başladı.
Bu hikayenin pek çok çeşidi bulunmaktadır.
Teoriler
Wing Chun'un öne sürülen diğer kökenleri Triadlarla (çin mafyası), çoğunluğu Qing karşıtı devrimci gruplarla veya güney Çin'den Hakka halkıyla bağlantılar içermektedir. Pao Fa Lien dalı hariç, hemen hemen tüm Wing Chun ekolleri, Kızıl Tekne Opera Şirketi'nin 19. yüzyıl ortalarındaki grubundan üyelere dayandıklarını iddia etmektedirler.
Casusluk ve Suikast
Öne sürülen bir açıklamaya göre, Qing Hanedanı'nın karşıtları, Kızıl Tekne Opera Şirketi'ni kendilerini gezici bir opera topluluğu gibi göstererek gizlenmek için kullanmışlardı. Çinli opera sanatçıları kimlikleri, savaş sanatlarını çalışabilmeleri için kamuflaj sağlıyordu. Ancak opera tarzındaki gösterişli savaş sanatı hareketleri, uzmanlaşmış beceriler isteyen casusluk ve suikast aktivitetelerine uymuyordu. Suikastler zehir veya bıçak kullanılarak gerçekleştirilebilecek olsalar da, hedefler çoğunlukla, davetsiz misafir keşfine çıkmış; yakalayacak, yardım çağıracak ve sorgu için bekleyen insanı sakatlayacak fedailer tarafından korunuyordu. Bu varsayıma göre, Wing Chun, vurmaktan ziyade yakalayacak rakibin icabına bakmak ve onu ses çıkarmayacak hale getirmek için tasarlanmıştı. Bu durum, Wing Chun'un yakın dövüşü vurgulaması ve gırtlak ile diyaframa çok sayıda vuruşunun olması gibi bazı teknik yönlerine açıklama getirmektedir.
Wing Chun Şehri
Kayıtlardaki bir başka nokta da Çin'in Fujian bölgesindeki Yongchun adlı bir şehrin varlığıdır. Mandarince'de savaş sanatının ve şehrin isminin telaffuzları birbirin aynısıdır: Yungchun . Kantonca'da telaffuzlar aynı değildir ancak yine de benzerdir: wing2 cheun1 (savaş sanatı), wing5 cheun1 (kent). Kasabanın ismi, “her zaman” anlamına gelen yung/wing karakteriyle yazılırken Yip Man, Yiu Kai, Yuen Kay-San, Cho ailesi, Tam Yeung, Fung Sang, Yeung Fook ve Leung Kwok-Keung'den gelen Wing Chun şecelerinde savaş sanatlarının ismini “şarkı söylemek” anlamına gelen yung/wing karakteriyle yazarlar. Ancak, Pan Nam, Nguy?n T?-Công, Way Yan, Saiquanlı Wang ailesi ve Pao Fa Lien'den gelen Wing Chun ekolleri, sanatlarını kasabanın ismiyle aynı hale getiren yung/wing karakterini kullanırlar. Her iki yong/wing de köken olarak shui/seoi 'yi paylaşırlar.
Diğer bazı Çin savaş sanatları da Yongchun'dan ve etrafındaki bölgeden gelirler. Bunlardan en dikkat çekeni, Wing Chun Bak Hok Kuen'in bir branşı olan Beyaz Turna Fujina Stili veya Wing Chun Beyaz Turna Boksudur. Opera sanatçısı ve 1854-1855 yılları arasında Foshan'da Kızıl Türban İsyanı'nın liderliğini yapan Li Wenmao'nun Wing Chun Beyaz Turna pratisyeni olduğu söylenmektedir.
Beyaz Turna'nın, Yip Man'ın sözlü Wing Chun tarihçesinde de olduğu gibi Ng Mui yılanla turna arasındaki dövüşten ilham alınca yaratıldığına dair bir hikaye vardır. Bir başka Beyaz Turna efsanesi, sanatın, turnalarla ilgili gözlemlerini, babasından – kimi versiyonlarda Fujian Saholin Tapınağı'nın yok edilmesinden kaçan bir mülteciden - öğrendiği savaş sanatlarıyla birleştiren ve daha sonra bu sanatı, Yi Kai'nin sözlü Wing Chun tarihçesine olduğu gibi, kocasına öğreten bir kadın tarafından yaratıldığını belirtir. Hikayelerin çoğunda, bu genç kadının adı Kantonca telaffuzuyla Fong Chut-Neung diye geçerken, diğer hikayelerde genç kadın, Fong Wing-Chun, evlendiği Shaolin müridi de Hung Hei-Gun, olarak geçer. Hung Hei-Gun, eşinden Turna stilini öğrendikten sonra bunu kendi Kaplan stiliyle birleştirmiş ve meşhur Hung Ailesi Kaplan Turna stilini yaratmıştı.
Sözel tarihçeler bir tarafa, Wing Chun ve Fujian Beyaz Turna arasındaki benzerlikler ikisi aradında bir ilişki olduğuna dair fikir vermektedir. Yip Man'ın öğrencisi Leung Ting'in ifade ettiği gibi, “Wing Tsun sistemi kung-fu'daki Fukien sisteminden türetilmiştir.Fukien sistemi Hakka sistemi ile ilişkilidir. İkisinin ortak özellikleri, bu sistemleri kullananların dövüş sırasında kısa adımları ve yakın dövüşmeyi tercih etmeleri, kollarının göğüslerine yakın durması, dirseklerinin aşağı düşürülmesi ve koruma sağlamak için böğürlerine yakın tutulmasıdır. Bu iki kung-fu sisteminin diğer bir karakteristiği Kwantung bölgesi ve kuzey Çin'dekilerden farklı olarak yumruk formlarının daha basit olmasıdır ” (Leung, 1978, p. 30). Fujian Beyaz Turna ve Okinawa Karatesi birbirleriyle tartışmasız ilişkilidir ve Guandong Fujian'a Okinawa'dan çok daha yakındır.
Wing Chun Branşlarının Kökenleri
Leung Jan; — Yip Man, Yiu Kai, Pan Nam, Tam Yeung, Fung Sing wing chun ustalarının güvenilir ve kanıtlanabilir şekilde köklerini dayandırabildikleri ,en eski kaynaktır. 19. yüzyılda Foshan şehrinde, geleneksel Çin tıbbının bir pratisyeniydi. Leung Jan'ı,n Kızıl Tekne Opera Binası Şirketi'nin Wing Chun'un farklı yönlerinde birer uzman oldukları söylenen erkek ve kadın savaş liderleri Wong Wah-Bo ve Leung Yee-Tai 'den sırayla ders aldığı söylenir.Yip Man ekolünden efsanelere göre, Leung Tai, Kızıl Tekneyi kayalardan ve sığlıklardan uzak tutarak idare etmek için sırık kullanırdı. Bu sayede efsanevi Shaolin ustası Jee Shim tarafından Çin kargısını (Six-and-a-half point pole) öğrenmesi için seçildi. Leung Jan'ın öğrencileri arasında oğulları, Leung Chun, “Tahta Adam ” Wah lakaplı Leung Bik ve “Sarraf Wah” takma adlı Chan Wah-Shun da yer alıyorlardı. Yip Man, Yiu Kai ve Pan Nam ekolleri bu kişilerden gelmektedir.
Ancak, Leung Jan nesli, sanatın tek branşı değildir. Cho ailesinin geleneklerine göre Wong Wah-Bo ve Leung Yee-Tai'nin Kızıl Tekne Opera Şirketi'ndeki meslektaşları arasında denkleri olan 11 kadar kişi bulunuyordu. Örneğin, savaş boyası sürülmüş suratla oynayan “Dai Fa Min” Kam , Way Yan neslinin atasıdır. Yuen Kay-San ve Pan Nam branşlarının Wong Wah-Bo ve “Dai Fi Min” Kam'dan geldiği iddia edilir. Yine Kızıl Tekne Opera Şirketi'nden olan Gao Lo Chung (“Uzun” Chung ) ve “Hung Gun” Biu, sanatı akrabalarına, aktarmışlardır. Chung, damadı Yin Lee Chung'a, Biu ise Wang ailesine öğretmişti.
Kızıl Tekne Opera Şirketi dışında “Dai Dong Fung” adını alan bir keşiş, Wing Chun'un Pao Fa Lien neslinin atası olarak adlandırılır. Kızıl Tekne Opera Şirketi grubu içinde, iffetli kadın rolü, bu rolden ötürü daha çok “Ching-Deng” Kam diye bilinen Yik Kam tarafından oynanıyordu. Küçük savaşçı rolünü oynayan Cho Sun, Yik Kam'ın öğrencisiydi. Sanatı, oğlu Cho Dak-Sang'a aktarmasıyla, Cho ailesinin Panyu köyünde kendi Wing Chun ekollerini kurulmuş oldu.
Yakın Tarih
Yaşamakta olan insanların belleğindeki olayların ayrıntıları daha kesin olarak araştırılabilir. Buna rağmen ihtilaflı kalan olaylar olacaktır.
Yip Man, sanatı Hong Kong'da ders ücreti karşılığında açıkça öğreten ilk Wing Chun ustasıydı. Bu sebepten ötürü öğrencileri ve onların öğrencileri bugün Wing Chun pratisyenlerinin çoğunluğunu oluşturmaktadır. Yip Man 1972'de öldü.
1970'lerin başında, büyük usta Yip Man'ın en iyi öğrencisi Wong Shun Leung'a bağlı olarak öncelikle Wing Chun eğitimi alan Bruce Lee , Wing Chun'un bazı teknikleri ve fikirlerini kendine ait Jeet Kune Do ile birleştirdi. Bruce Lee'nin ünü, Wing Chun'a uluslararası bir ilginin doğmasına yol açtı.
Yip Man'nın öğrencisi Leung Sheung'un talebelerinden Leung Ting, büyük ustasının Ving Tsun'u yerine uluslararası bir franchise olarak Wing Tsun adında bir branş oluşturdu. Bu organizasyon, Avrupa'ya sıçradı ve çeşitli dalları türedi.
Kendisi hiç bir zaman bir okul başlatmamış olsa da Yuen Kay San'ın Wing Chun nesli, öğrencisi Sum Nung ve onun sonraki öğrencileri tarafından devam ettirildi.
Martial Arts Club hakkındaki gelişmelerden
haberdar olmak için listemize üye olun.