Aikido, kelime anlamı ile “ Harmoni, enerji, yolu “ Ya da daha şairane bir ifade ile “ Ahenkli ruhun yolu “, anlamına gelen, modern bir Japon savaş sanatı olan GENDAI BUDO dur. Bu sanatı öğrenmek için, öğreti yolunu izleyen Aikido pratisyenleri de AIKIDOKA olarak adlandırılırlar. Japonya'da bazen Aikidoka teriminin, profesyonel Aikidocu anlamına geldiği söylenirken, batıda pratik yapan her kes kendini Aikidoka olarak adlandırmaktadır. Batıda Aikido çalışanlar için kullanılan Aikidoist terimi de, Aikidoka'nın daha sınırlı, Japonca anlamını sürdürmek için tercih edenler tarafından, daha genel bir terim olarak kullanılmaktadır. Söylentiler ne olursa olsun, Aikidoka'lar esasen sırlarla dolu, felsefî ve uygulamalı bir savaş yolunun yolcularıdır.

Aikido, 1919 – 1969 yılları arasındaki yaklaşık elli yıllık süreçte, Aikidoka'ların O SENSEI “ Büyük öğretmen “ olarak da adlandırdıkları MORIHEI UESHIBA tarafından geliştirilmiştir. Teknik olarak Aikido'nun temel bölümleri klasik Japon kavga sanatı JUJUTSU nun üzerine, sonradan ilâve edilmiş pek çok tekniği ve savaş sanatına değişik bir bakış açısı olan, DAITO RYU AIKI JUTSU adlı kavga sanatından ve klasik Japon kılıç dövüşü sanatı KENJUTSU dan türetilmiştir. Bu mevzu da bazıları Aikido'da ki kavga taktiklerinin özellikle, bir kılıç dövüşü sanatı olan YAGYU SHINKAGE RYU dan etkilendiğine inanmaktadırlar. Yine bazıları Aikido'nun, ruhları aydınlatıcı, önemli ruhsal bileşenleri içerdiğini düşünürler. Tıpkı Aikido'nun diğer anlamı olan “ Ruhların buluşması “ yada, “ Ruhları buluşturan yol “ anlamındaki derin ifadedeki gibi. Peki! Derin anlamlı bir felsefenin bir savaş sanatı ile ne alakası var? Şimdi kısaca bu soruya bir cevap arayalım.

Tarihçe

AIKIDO ismi Japon dilinde, solda görüldüğü gibi 3 KANJI karakteri ile yazılırken, batı dillerinde de, AI, KI, DO heceleri ile yada doğrudan AIKIDO şeklinde yazılır . Ancak bu kelime, Japon dilinin gereği olarak, bu üç karakter bir araya geldiğinde; çoğunlukla, ahenk, uyum, birleşme, ruh, evrensel enerji, ve yol mahiyetinde bileşik bir anlam kazanır ve batı dillerine de bu bileşik anlamdan tercüme edilir. Bu nedenle Aikido, genelde dilimize, “ KI ile uyumlu olmanın yolu “ şeklinde yada “ evrensel enerji ile bir olmanın yolu “ şeklinde tercüme edilmektedir. Karakterlerin birlikteliğinin bir diğer yaygın yorumu da “ harmoni, ruh, yol “ dur. KI nin Japon dilinde ruhani bir anlamı vardır. Bu bağlamda Aikido: ( Yaratılışla ) ruhsal ahengin yolu anlamına da gelebilir. Her iki yorumda ki ruhani muhteva da, Aikido tekniklerinin barışçı olduğunu, saldırganı engellemek için saldırıya direnmeyip, saldırı enerjisini uygun yöne yönlendirerek ve kontrol ederek, saldırgan üzerinde kontrolü sağlamak amacı ile tasarlandığına dikkat çekmektedir. ( Bu iki yorum da o kadar Japon savaş düşüncesi ruhuna uygundur ki, sonuçta savaş ruhların savaşıdır. Ve ruhların bağlısı, zekâlar ve bedenler, bedenlerin bağlısı silâhlar ve diğer enstrümanlar bu yolda, kazanma amacı için sadece ustalıkla kullanılması gereken birer savaş aracıdır. ) Yine de Aikido'nun anlamını, AIKI nin derin anlamının içerisinde aramak gerekir. Ve her şey KI kavramında düğümlenir yada çözümlenir. Bu yolda Aikido için benzetmelerle anlatımlar yapılırken, çoğunlukla, kalın ve kaba yapıya sahip meşe ağacının sert dalları, kuvvetli rüzgâr karşısında direndiği için, rüzgârın kuvveti karşısında dalları kırılırken, zarif ve esnek yapılı söğüt ağacının dallarının fırtınada rüzgârın kuvvetine direnmeyip, uyum sağlayarak eğilip bükülmesi ve fırtınadan sonra zarar görmeden ayakta kalması misâl olarak gösterilir. Bu anlatım AIKI de ki esneklik ile KIAI de ki sertliğin mukayesesinin bir misalle anlatımıdır. MORIHEI UESHIBA'NIN son savaş sanatı öğretmeni, bir çok savaş sanatındaki uzmanlığının yanı sıra, ünlü bir DAITO RYU AIKI JUTSU ustası olan SOKAKU TAKEDA'DIR. MORIHEI UESHIBA da, Aikidoyu temelde DAITO RYU AIKI JUTSU dan almıştır. Bunun yanında YARI ( Mızrak ), JO ( 120 – 135 cm uzunluğunda bir Japon savaş sopası ) ve muhtemelen JUKEN' E ( Süngü veya kasatura takılmış tüfek ) ait talim hareketlerini birleştirdi. Ancak AIKIDO nun içeriğindeki en güçlü etki KATANA ya ( Büyük Japon kılıcı ) aittir. Çünkü, pek çok şekilde, Aikido pratisyenleri ellerinde kılıç olmadığı halde adeta kılıç kullanan savaşçılar gibi hareket ederler. Aikido vuruşlarının, SHOMEN UCHI, YOKOMEN UCHI ve TSUKI gibi darbelerin kökeni ise tarihsel kesici, dürtücü silahların saldırı usullerine dayanır. Tutuşların arkasındaki anlam ise tamamen, elinde kesici dürtücü bir silâh bulunan saldırganın silâhlı elini / ellerini, yada saldırganı zaptetmek için tümüyle bedenini tutmaktır. Günümüzde bazı Aikido okulları, tamamen silahsız eğitim verirken, IWAMA RYU gibi bazı okullar genellikle BOKKEN ( Tahta kılıç ), JO ve TANTO ( Tahta bıçak ) gibi Aikido silahlarına önemli ölçüde zaman ayırırlar. Aikido'nun bazı kollarında tüm teknikler hem silâhlı, hem de silahsız olarak uygulanabilir.

Aikido Japonya'dan Batı'ya, MINORU MOCHIZUKI'NİN 1951'de Fransa'ya yaptığı bir gezi ile tanıtıldı. Amerika'da ise 1953'te KENJI TOMIKI ve aynı yıl, ondan kısa bir müddet sonra, KOICHI TOHEI tarafından tanıtıldı. Bu ülkeleri, Avrupa'da 1955'te İngiltere, 1965'te Almanya, yine aynı yıl, Avustralya izledi. Ülkemizde ise Aikido 1972'den itibaren, 1983'e kadar LEMİ BAĞDATLILAR tarafından tanıtılmıştır. 1983 yılında 5. DAN SHIHAN KENJI KUMAGAI nin gelişi ile birlikte, KENJI KUMAGAI tarafından resmî Aikido dersleri verilmeye başlamıştır. Resmî AIKIKAI tarzı Aikido'yu ülkemizde tanıtan kişi, LEMİ BAĞDATLILAR'IN da Aikido öğretmeni, Japon uyruklu, KENJI KUMAGAI dir. KENJI KUMAGAI'NİN öğretmeni NORIHIKO ICHIHASHI'DİR. Onun öğretmeni de O SENSEI MORIHEI UESHIBA'DIR. Bu gün ülkemizde ve dünya genelinde resmi Aikido eğitimi verebilecek seviyede bir çok AIKIDO DOJO'SU (Aikido eğitimi verilen yer) bulunmaktadır.